Założenia do projektu ustawy o oświadczeniach majątkowych
Centralne Biuro Antykorupcyjne przedstawia założenia przygotowywanego projektu ustawy pn. „Ustawa o oświadczeniach o stanie majątkowym”:
- jeden ujednolicony akt prawny, zastępujący nieścisłe, przestarzałe i niespójne zapisy w zakresie oświadczeń majątkowych zawarte w dwudziestu ośmiu aktach prawnych,
- jeden elektroniczny formularz oświadczenia majątkowego, zastępujący siedemnaście dotychczas obowiązujących wzorów formularzy oświadczeń majątkowych,
- zawarcie regulacji na temat sposobu składania oświadczeń majątkowych, który ma się odbywać w formie elektronicznej. Digitalizacja procesu składania oświadczeń majątkowych z jednej strony sprawi, że proces ten będzie w znacznym stopniu ułatwiony dla osób zobowiązanych (elektroniczne wypełnianie formularza deklaracji przy wsparciu danymi z rejestrów publicznych i deklarowanymi we wcześniejszych oświadczeniach majątkowych), z drugiej strony znacznie ułatwi uprawnionym organom badanie prawidłowości i prawdziwości tych oświadczeń,
- wprowadzenie instrukcji wypełnienia oświadczenia majątkowego, w chwili obecnej brak jest formalnych, jednolicie wiążących wytycznych, precyzujących obowiązki osób zobowiązanych do złożenia oświadczeń majątkowych,
- wprowadzenie jednolitych terminów składania oświadczeń majątkowych dla wszystkich grup zawodowych w miejsce niejednolitych i niespójnych terminów składania oświadczeń przez poszczególne grupy zawodowe,
- zweryfikowany pod kątem zasadności katalog osób obowiązanych do składania oświadczeń majątkowych, zawierający w szczególności osoby zajmujące eksponowane stanowiska polityczne (PEP), nieobjęte obowiązkiem składania oświadczeń majątkowych w aktualnym stanie prawnym,
- doprecyzowanie przepisów dotyczących zakresu przedmiotowego składanych oświadczeń majątkowych, co wyeliminuje dotychczasowe wątpliwości interpretacyjne osób zobowiązanych do składania oświadczeń,
- wprowadzenie brakujących w systemie prawnym definicji niektórych pojęć, takich jak np. „kolekcja”, jako uporządkowany zbiór przedmiotów jednego rodzaju np. dzieł sztuki, czy wyrobów jubilerskich. Celem uzyskania precyzji przy składaniu oświadczeń majątkowych i ułatwienia określania przynależności poszczególnych składników majątkowych przez osoby pozostające w związkach małżeńskich zdefiniowanie pojęcia majątku własnego,
- opracowanie precyzyjnego katalogu składników majątkowych, uwzględniającego nowoczesne sposoby lokowania majątku, zwłaszcza w zakresie zasobów finansowych (np. kryptowaluty),
- wprowadzenie sankcji za niezłożenie oświadczenia majątkowego na odejście ze stanowiska - w obecnym stanie prawnym brak jest takiej sankcji,
- wprowadzenie możliwości dokonania korekty oświadczenia. Obowiązujące obecnie przepisy nie przewidują bowiem możliwości korygowania złożonych już oświadczeń, choć w praktyce takie korekty są dokonywane,
- doprecyzowanie przepisów dotyczących jawności oświadczeń majątkowych,
- wprowadzenie nowej kompetencji Szefa CBA, w zakresie żądania od osób zobowiązanych do złożenia oświadczenia majątkowego, złożenia dodatkowego oświadczenia, według stanu majątku na dzień określony w wezwaniu,
- wprowadzenie jednolitych, realnych i adekwatnych sankcji karnych i finansowych (dywersyfikacja odpowiedzialności).